Make wine, not war


Dat er vijandige tanks door je wijngaard rijden en de kogels om je oren vliegen – en dat je met gevaar voor eigen leven dan toch wijn blijft produceren. Dat is het verhaal van Chateau Musar in Libanon, wiens aromatische wijnen tot de absolute wereldtop worden beschouwd. Perswijn ging er op bezoek.

Gaston Hochar, oprichter van familiebedrijf Chateau Musar. Binnen Musar groeiden zijn twee zoons Ronald en Gaston (1939-2014) op, en hielpen van jongs af aan mee. Met het wassen van flessen en met de oogst onder andere, voordat ze een afzonderlijke rol binnen het bedrijf toegedeeld kregen. Ronald: ‘my brother looked after the liquid, I after the liquidity.’ De naam van Serge valt binnen nog steeds Musar vaak. Hoewel hij drie jaar geleden op 75-jarige leeftijd tragisch om het leven kwam., is zijn charisma nog altijd voel- en merkbaar. In 1984 werd hij uitgeroepen tot Man of the year. Hiermee werd Chateau Musar in één klap op de wereldkaart gezet. Intussen heeft Gaston, een van Serges twee zonen, diens rol overgenomen, en werkt Ronald nu samen met zijn twee neven en zoon. Want Musar is bovenal een familiebedrijf.

Libanese wijn. Je hoort er niet vaak over en weinig mensen kennen het. En toch is het de bakermat van de moderne wijncultuur: ruim zesduizend jaar geleden maakten de Fenciërs wijn in het Bijbelse land Kanaän, waar Libanon onderdeel van was. De eerste wijnhandelaren zorgden ook voor de verspreiding ervan, onder andere naar Egypte, Rome en Griekenland. Ook in de Middeleeuwen vinden Libanese wijnen hun weg naar buiten, met name naar Europa. Wanneer in de 16e eeuw het Ottomaanse rijk ontstaat wordt wijn drinken verboden, behalve voor religieuze doeleinden. Na de Tweede Wereldoorlog hebben de Fransen een sterke invloed in Beiroet en dat heeft een positief effect op de wijnindustrie. Deze renaissance in de wijnbouw wordt een halt toegeroepen door de burgeroorlog die het land tussen 1975 en 1990 in z’n greep houdt: een zwarte pagina in de Libanese geschiedenis.

Toen Gaston Hochar in 1930 zijn wijndomein begon was Libanon al een onrustig land. Maar Ghazir, waar Musar is gevestigd, zo’n 30 km ten noorden van Beiroet, is aangelegd op een goed verdedigbare heuveltop en bovendien had de familie een heus kasteel, M’zar genaamd. Hier stichtte Gaston zijn winery, die hij er ook naar vernoemde: Chateau Musar. Een goed gekozen plek: de burgeroorlog is grotendeels aan Ghazir voorbij gegaan. Maar voor aanvallen uit de lucht was het kasteel wel degelijk kwetsbaar en bovendien bleken de kelders weinig geschikt voor grootschalige wijnproductie, waardoor Serge, toen hij in het bedrijf kwam, wat lager op de heuvel een nieuwe wijnmakerij liet bouwen. Met zeer diepe kelders, wat goed is voor de rijping van de wijnen en veilig tegen bombardementen. Zo veilig zelfs, dat ze door de bevolking van Ghazir in de oorlog gebruikt werden om in te schuilen. Ondanks de jarenlange burgeroorlog bleef Musar buitengewoon aromatische wijnen produceren met een verbluffend rijpingspotentieel.

Chateau Musar werkt zonder kunstmatige gisten, in de wijngaard wordt niet geïrrigeerd, gebruikt geen additieven, geen filtratie, niets! Ze werken volkomen biologisch. De Franse invloed is nog steeds duidelijk aanwezig in de druivenrassen die je in Libanon vindt, zoals Cinsault, Cabernet Sauvignon, Merlot, Mourvèdre, Grenache en Chardonnay.
Gaston zijn vader studeerde oenologie bij de beroemde Émile Peynaud in Bordeaux en na zijn opleiding experimenteerde hij eindeloos met druivenrassen en vinificatie, tot dat hij de perfecte receptuur gevonden had. En dat is een blend van Bordeauxdruif Cabernet Sauvignon met Rhônedruiven Cinsault en Carignan. En vooral die laatste twee, vertelt Tarek Sakr ons – al 26 jaar Musars wijnmaker – zijn goed bestand tegen de hitte in de Bekavallei.

De drie verschillende druiven vergisten in cement, waarna ze een jaar in Frans eiken doorbrengen. Twee jaar na de oogst worden de drie druiven geblend en weer teruggeplaatst in de cementen tanks. Na een jaar wordt de wijn gebotteld. Na vier jaar flesrijping in de diepe kelders worden de wijnen, een volle zeven jaar na de oogst, op de markt gebracht De jaargangen van Musar verschillen enorm, afhankelijk van de exacte verhouding in de blend, ook dat maakt het een geliefde wijn voor verzamelaars.